Odwrócony VAT w postępowaniu o udzielenie zamówienia

20.10.2017

Odwrócony VAT w postępowaniu o udzielenie zamówienia

 Złożenie oferty, której wybór prowadziłby do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług rodzi po stronie wykonawcy obowiązek informacyjny, którego naruszenie może skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp.

Zgodnie z treścią art. 91 ust. 3a ustawy Pzp jeżeli złożono ofertę, której wybór prowadziłby do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, zamawiający w celu oceny takiej oferty dolicza do przedstawionej w niej ceny podatek od towarów i usług, który miałby obowiązek rozliczyć zgodnie z tymi przepisami. Wykonawca, składając ofertę, informuje zamawiającego, czy wybór oferty będzie prowadzić do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, wskazując nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, których dostawa lub świadczenie będzie prowadzić do jego powstania, oraz wskazując ich wartość bez kwoty podatku.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że obowiązek informacyjny spoczywa na wykonawcy jedynie w sytuacji, w której wybór prowadziłby do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług. Ugruntowana linia orzecznicza Krajowej Izby Odwoławczej (m.in. KIO 1208/16, KIO 914/16, KIO 2821/15) wskazuje, że obowiązek informacyjny wykonawców wynikający z przepisu art. 91 ust. 3a ustawy Pzp konkretyzuje się jedynie w przypadku powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług, w innym przypadku wykonawcy nie są zobowiązani do złożenia takiej informacji (KIO 2432/15).

Sprawą dyskusyjną są natomiast skutki braku złożenia oświadczenia o odwróconym VAT w przypadku złożenia oferty, której wybór prowadziłby do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego. Wydaje się bezspornym, że w takiej sytuacji zamawiający nie może skorzystać z instytucji uzupełnienia albo wyjaśnienia oświadczeń lub dokumentów. przewidzianej w art. 26 ust. 3 i 4 ustawy Pzp, bowiem przedmiotowe oświadczenie nie mieści się w katalogu oświadczeń lub dokumentów określonych tymi przepisami.

Kwestią sporną, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, jest natomiast charakter takiego oświadczenia, a co za tym idzie również możliwość (albo jej brak) zastosowania instytucji przewidzianych w art. 87 ust. 1 i 2 ustawy Pzp. Z początkiem wejścia w życie art. 91 ust. 3a ustawy Pzp w obecnym brzmieniu (1 lipca 2015 r.) dominował pogląd, że brak przedmiotowej informacji skutkuje odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp. Takie stanowisko zajęła również Krajowa Izba Odwoławcza w orzeczeniu z dnia 20 listopada 2015 r. o sygnaturze KIO 2422/15. Izba stwierdziła, że brak przedmiotowej informacji nie podlega wyjaśnieniu na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, ani poprawieniu w trybie art. 87 ust. 2 pkt 1 lub 3 ustawy Pzp. W konsekwencji oferta podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1) ustawy Pzp jako niezgodna z ustawą, mianowicie art. 91 ust. 3a zd. 2 ustawy. W uzasadnieniu swojego stanowiska Izba wskazała, że przepis art. 87 ust. 1 ustawy Pzp ma zastosowanie w sytuacji, gdy treść oferty jest niejednoznaczna, niejasna, zawiera sprzeczności, budzi wątpliwości interpretacyjne w związku z wystąpieniem niezamierzonych błędów lub opuszczeń, co w przypadku braku oświadczenia nie ma miejsca, bowiem fakt ten jest oczywisty. Izba uznała również, że brak podania przez wykonawcę w ofercie informacji w zakresie powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, gdy obowiązek taki faktycznie istnieje, nie przesądza o treści oferty. Izba stanęła na stanowisku, że brak złożenia oświadczenia (informacji) nie stanowi żadnego oświadczenia, a zatem nie stanowi także w danym zakresie treści oferty. W konsekwencji Izba doszła do wniosku, że oferta zawiera istotny błąd, którego poprawienie wymagałoby uzupełnienia przez odwołującego wymaganych oświadczeń, których brak w ofercie jest oczywisty. Braki powyższe nie mogą być „sprostowane” w trybie art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp, wobec złożonego charakteru i znacznego zakresu brakujących informacji, których nie mógł zamawiający samodzielnie wywieść z treści złożonej oferty, co prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp.

Odmienny pogląd wyraziła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 23 listopada 2015 r. (KIO 2400/15; KIO 2411/15), w którym stwierdziła, że brak złożenia przez wykonawcę wraz z ofertą informacji o powstaniu bądź nie u zamawiającego obowiązku podatkowego o którym mowa w art. 91 ust. 3a ustawy Pzp winna podlegać wyjaśnieniu w trybie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. Skutki zaś złożonych wyjaśnień winny być analizowane w konkretnym stanie faktycznym. W sytuacji bowiem, gdy z treści oferty wynika pośrednio brak obowiązku podatkowego zamawiającego, to wówczas treść złożonych wyjaśnień będzie wyłącznie formalnym dopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 91 ust. 3a ustawy Pzp. Z odmienną sytuacją będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy złożenie oferty będzie skutkować obowiązkiem podatkowym u zamawiającego, zaś wykonawca ani pośrednio ani bezpośrednio informacji takiej nie zawarł w treści oferty. Sytuację taką zamawiający winien przeanalizować pod kątem istotności zmiany, a w tym w szczególności poprawności obliczenia ceny. Na poparcie powyższego stanowiska Izba uznała, że trudno przyjęć, iż celem ustawodawcy było przyjęcie skutku automatycznego odrzucenia oferty wykonawcy, który nie złożył wraz z ofertą informacji o obowiązku podatkowym, o którym mowa art. 91 ust. 3a ustawy Pzp. Sam bowiem ustawodawca wprowadzając art. 87 ust. 1 ustawy Pzp. przewidział mechanizm zapobiegający takiemu automatyzmowi. Dopuścił możliwość poprawienie treści oferty, o ile zaproponowane zmiany nie spowodują zmiany w istotny sposób jej treści. W ocenie Izby brak jest podstaw do przyjęcia rygorystycznej interpretacji art. 91 ust. 3a ustawy Pzp. sprowadzającej się do twierdzenie, że brak złożenia informacji o obowiązku podatkowym, o którym mowa w art. 91 ust. 3a skutkuje odrzuceniem oferty jako niezgodnej z ustawą.

Reasumując należy stwierdzić, że w przypadku braku informacji, o której mowa w art. 91 ust. 3a ustawy Pzp zdanie 2, zasadnym jest w pierwszej kolejności zastosowanie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp, a dopiero później rozważenie ewentualnego odrzucenie oferty. Zgodnie bowiem z wyrokiem KIO z dnia 11 grudnia 2015 r. (KIO 2555/15) oświadczenie nie stanowi treści oferty mającej wpływ na wykonanie przedmiotu zamówienia. Natomiast jest elementem oferty i zdaniem Izby mieści się w szerokim określaniu treści oferty, wskazanej w przepisie art. 87 ust. 1 Pzp. Ma ono zastosowanie do ustalenia, kto w postępowaniu nabywcą zamówienia czy jego wykonawca będzie obciążony obowiązkiem w podatku VAT. Oświadczenie o powstaniu obowiązku podatkowego u Zamawiającego nie jest oświadczeniem woli na temat sposobu realizacji zamówienia, nie ma także wpływu na realizację przedmiotu zamówienia.

Aktualności

18.09.2019
Dokumenty potwierdzające niekaralność mieszkańców Wielkiej Brytanii

Dokumenty potwierdzające niekaralność mieszkańców Wielkiej Brytanii W postępowaniach o udzielenie…

Więcej...

Przydatne informacje

Ogłoszenia o zamówieniach publicznych (TED)
TED (Tenders Electronic Daily) to internetowa wersja „Suplementu do Dziennika…
Ogłoszenia o przetargach UZP
Biuletyn Zamówień Publicznych zawiera bazę danych - ogłoszenia o postępowaniach…

Oblicz termin związania ofertą

Posłuż się naszym Kalkulatorem terminu związania ofertą i otrzymuj automatyczne powiadomienia e-mail.

Przelicznik euro - zamówienia publiczne

Kwota:
OK

PLN =  EUR

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2254)
tj.: 1 euro = 4.3117 zł